Η λογική της ισοπέδωσης

Πρόσφατα έπεσε στα χέρια μου ένα περιοδικό που ασχολείται, κυρίως, με θέματα διαφήμισης και επικοινωνίας, με άρθρα που ποικίλουν, νέα για τον κλάδο και άλλα ενδιαφέροντα πραγματάκια που συνθέτουν ένα ευχάριστο έντυπο. Και ενώ το ξεφύλλιζα, έπεσε το μάτι μου σε μία, εκ βαθέων πολιτική ανάλυση (;) γνωστού  επικοινωνιολόγου. Και στ' αλήθεια, σοκαρίστηκα. Διαβάζοντας το άρθρο του, μου ήρθε να φωνάξω:

"Καταστροφολόγοι όλου του κόσμου ενωθείτε!!!"

Εδώ οι γνώμες είναι σαν τους αφαλούς τον Αύγουστο: όλοι έχουν από μία και την επιδεικνύουν, χωρίς αναστολές, χωρίς δεύτερη σκέψη.

Η αδιαμφισβήτητη οικονομική κρίση έχει κάνει ένα μεγάλο κακό στην Ελλάδα: έχει γεμίσει την χώρα με Κάλχες. Κι αυτό ίσως να μην εκπλήσσει, δεδομένης της νοοτροπίας του Έλληνα -αν και, προσωπικά, αρνούμαι να την αποδεχτώ. Πιστεύω ότι μπορούμε να είμαστε πολύ καλύτεροι-. Θεωρώ, όμως, προκλητική την καιροσκοπική προσπάθεια κάποιων να εξαργυρώσουν πολιτικά χαρτιά μέσα από την Κρίση. Ανθρώπων που μιλάνε για νευρικότητα της νέας Κυβέρνησης, χωρίς να αιτιολογούν την εκτίμηση τους. Είναι οι ίδιοι άνθρωποι που μιλάνε για αβεβαιότητα στην Αγορά, , για παλινωδίες της νέας Κυβέρνησης, για την ψυχολογία του καταναλωτή που βρίσκεται στο ναδίρ. "Ολοι σε παράκρουση! Ιδιαίτερα ο δικός μας, πιο ευαίσθητος κλάδος της επικοινωνίας", είναι η ακριβής έκφραση. Σε παράκρουση, μάλλον, βρίσκεται ο υπογράφων το άρθρο "επικοινωνιολόγος" και μάλλον, δεν θα έπρεπε να κάνει αυτό το επάγγελμα, αν βρίσκεται σε αυτήν την κατάσταση.

Ας σοβαρευτούμε λιγάκι. Σίγουρα η κατάσταση δεν δημιουργεί αίσθημα ευφορίας. Από την άλλη, βέβαια, επιφανειακές πολιτικές αναλύσεις του ποδιού, με στόχο την εξυπηρέτηση συγκεκριμένων πολιτικών και τη διαιώνιση ενός κλίματος αρνητισμού, δεν βοηθούν, όχι μόνο την αγορά, αλλά και τους ευρισκόμενους σε παράκρουση που, οπωσδήποτε, χρειάζονται βοήθεια. Η ανάλυση, κύριοι, καλό θα ήταν να συνοδεύεται με πρόταση! Τι προτείνετε;

Εμείς, από την πλευρά μας, προτείνουμε το προφανές. Δουλέψτε, διεκδικήστε, βελτιώστε το επίπεδο των υπηρεσιών σας, μα πάνω απ’ όλα σκεφτείτε! Κι αν δεν μπορείτε να τα κάνετε όλα αυτά... Think First!

Απόστολος Λεμονίδης

Τίς πταίει;

“Το δαχτυλίδι στο Γιώργο Παπανδρέου”. Οι εφημερίδες ανακοίνωσαν τη διαδοχή στην προεδρία του ΠΑΣΟΚ, παραμονή των εθνικών εκλογών και προπαραμονή των Ολυμπιακών Αγώνων. Ο Κώστας Σημίτης, ο έμπειρος οικονομολόγος, αρχιτέκτονας της Ο.Ν.Ε, στη δεύτερη τετραετία του, εγκατέλειψε το πρωθυπουργικό καθήκον και ο νεώτερος Παπανδρέου ανέλαβε να οδηγήσει το Κίνημα στην αβέβαιη εκλογική αναμέτρηση. Γιατί;

Έξι χρόνια μετά ο Κώστας Καραμανλής με σχετικά πρόσφατα ανανεωμένη εντολή, εγκαταλείπει το πρωθυπουργικό καθήκον, προκηρύσσοντας εκλογές που ήταν βέβαιο ότι θα έχανε. Γιατί;

Πιο έγκαιρα και διακριτικά ο πρώτος, πιο όψιμα και άκομψα το δεύτερος είδαν το ίδιο πράγμα: κυβερνούσαν ένα παχύσαρκο κράτος, ένα κακομαθημένο, μαλθακό λαό, με ένα φτωχά εξοπλισμένο πολιτικό προσωπικό. Ο Σημίτης είδε τον Γιαννίτση να αποτυγχάνει στο ασφαλιστικό, ο Καραμανλής είδε τον Αλογοσκούφη να αποτυγχάνει στην περιστολή των δαπανών, και οι δυό τους είδαν τα greek statistics να γίνονται το ευρωπαϊκό ανέκδοτο και, για διαφορετικούς λόγους, και οι δύο είδαν πως όφειλαν να διαχειριστούν σκληρές αλήθειες χωρίς εφάμιλλα οράματα και εφαρμόσιμες στρατηγικές.

Ο όρος ¨εγκατάλειψη του πρωθυπουργικού καθήκοντος” είναι πράγματι αυστηρός. Πιστεύω πάντως ότι μπορεί να λειτουργήσει ως ηθική αν όχι θεσμική βάση για τη κυβέρνηση που διαχειρίζεται την ελληνική κρίση.

Χρήστος Χέλμης

Το σύνθημα ως πολιτικός λόγος

“Κάτω τα χέρια από τα δικαιώματα των εργαζομένων που κατακτήθηκαν με αίμα και ιδρώτα”.

Ποιός μπορεί να τα βάλει με μια τέτοια συγκέντρωση ιερών νοημάτων; Μαχητική υπεράσπιση, δικαιοσύνη, εργασία, κατάκτηση, θυσία και πόνος, όλα σε μια δυναμική πρόταση, επιτομή της κοινωνικών διεκδικήσεων σήμερα, στην Ελλάδα. Μια πραγματική εικόνα της εποχής και πιθανότατα η φωτογραφία στο μνήμα της.

Η αποδόμηση μιας τέτοιας μεγαλιθικής κατασκευής θα ήταν ιδανικό μάθημα για τους πρωτοετείς της πολιτικής, της δημοσιογραφίας και της επικοινωνίας. Θα ήταν πιθανώς μια άσκηση ύφους προς αποφυγήν σε σεμινάριο λογοτεχνίας ή διαφήμισης. Αν, μάλιστα, αυτή η πρόταση συμπλήρωνε ως λόγος την εικόνα ενός καλοζωισμένου, τρυφηλού, εκπροσώπου των υπερασπιστών, θα ήταν σκαμπρόζικο θέμα σύγχρονης κομεντί ―¨Κατά φαντασίαν δικαιούχος”.

Για ποιά κατάκτηση, ποιό αίμα, ποιά ιδρωμένα μέτωπα μιλούν; Ποιά περιστατικά, ποιάς ιστορικής περιόδου γενικεύουν; Και για ποιά χώρα μιλάνε; Κανείς δε ρωτά. Κανείς δεν επιχειρεί δημόσια να ρωτήσει, να ελέγξει, να αρνηθεί, να αναστοχαστεί. Τόση σιωπή, συνένοχη, αφασική, ανόητη ή απλώς αμήχανη, κάνει εντύπωση. Αλλά το χάσμα μεταξύ της πραγματικότητας και του μύθου μεγαλώνει.

Αναρωτιέμαι πως προσλαμβάνουν αυτό το χάσμα οι μετέφηβοι, οι νέοι πολίτες, αυτοί που δεν διδάχθηκαν ποτέ τέτοιες αιματοβαμμένες ιστορίες αγώνων στην νεότερη ελληνική ιστορία, που δεν άκουσαν ποτέ από τους δικούς τους τα βογγητά του πόνου και του κόπου για την κατάκτηση του επόμενου μοντέλου τηλεόρασης –η παλιά μπορεί να πάει στο εξοχικό-, που δεν προβληματίστηκαν ποτέ για το πως το αναφαίρετο δικαίωμά τους σε μια σύγχρονη παιχνιδομηχανή ή κινητό τηλέφωνο δεν δείχνει να χρειάζεται ούτε εργασία, ούτε αίμα, ούτε ιδρώτα!

Θα ενδιαφέρονταν ίσως να καταλάβουν ποιοί τους έλεγαν αρλούμπες και τους μεγάλωσαν μ’αυτές: οι αιμοσταγείς βιομήχανοι που έφαγαν το μεδούλι των γονιών τους ή οι υπάλληλοι του δημοσίου συστήματος των κεκτημένων δικαιωμάτων που έχουν ήδη προεξοφλήσει το μεδούλι των παιδιών τους!


Χρήστος Χέλμης

Περιβαλλοντική φροντίδα: περισσότερη γνώση, λιγότερη ιδεολογία

09/09/2009

Αδυνατώ να καταλάβω γιατί στην Ελλάδα καταναλώνουμε τηλεοπτικά και ασχολίαστα τις δραματικές εικόνες των επιπτώσεων του φαινομένου του θερμοκηπίου στην Αρκτική αντί να μελετάμε τη ισορροπημένη διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής μας. Τεμπελιά, άγνοια, ιδεολογική αυτοικανοποίηση;
Έτσι φαίνεται ότι κάναμε πάντα. Οι εικόνες των βουτηγμένων στο πετρέλαιο κορμοράνων στο εμπόλεμο Ιράκ ή οι βασανισμένες πάπιες στην Αλάσκα μετά το ναυάγιο του Exxon Valdez μας είναι οικείες αλλά αγνοούμε ότι μετά το διαβόητο αυτό ναυάγιο άλλαξε η αμερικάνικη νομοθεσία για τα μονοπύθμενα δεξαμενόπλοια και την απεριόριστη αντικειμενική ευθύνη του ρυπαίνοντος -ΟPA 90. Αγνοούμε ότι αυτή η αλλαγή άργησε να υιοθετηθεί στην Ευρώπη μια τουλάχιστον δεκαετία και στο μεταξύ επιβαρυνθήκαμε από τρεις τουλάχιστον ανάλογες καταστροφές. Το χειρότερο, αγνοούμε τον κίνδυνο για το περιβάλλον και τον τουρισμό μας από τα δεκάδες μικρά γκαζάδικα (μέχρι τους 2000 τόνους) που οργώνουν το Αιγαίο για να εφοδιάσουν με καύσιμα τα νησιά.
Το ίδιο απερίσκεπτα και αγραμμάτιστα αντιμετωπίζουμε το φυσικό περιβάλλον σε πολλές αγροτικές περιοχές στη βόρεια Ελλάδα. Kατασπατάληση των υδάτινων πόρων, αδιάκριτη χρήση εδαφοβελτιωτικών, εκατοντάδες κρατήρες-δανειοθάλαμοι από τις αλόγιστες απολήψεις αδρανών υλικών δεν ενοχλούν κανέναν παρότι μετατρέπονται σε σκουπιδότοπους που αναφλέγονται τα καλοκαίρια φορτίζοντας με διοξίνες την ατμόσφαιρα. Μόλις όμως εμφανιστεί, για παράδειγμα, μια πρότυπη βιομηχανία που μελέτησε την αποκατάσταση των δανειοθαλάμων με την εναπόθεση του χώματος που απομένει από την επεξεργασία του μεταλλεύματος που χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη, τότε μας πιάνει το ιερό μένος της προστασίας!
Οι παγετώνες της Γροιλανδίας μας βολεύουν. Είναι μακριά και δεν μας ζητάει κανείς να κάνουμε κάτι κουραστικό για να μη λιώσουν. Αντίθετα, στον τόπο μας κάθε δραστηριότητα με περιβαλλοντικές επιπτώσεις χρειάζεται την προσοχή μας. Χρειάζεται να σκύψουμε, να μάθουμε, να προβληματιστούμε, να ζυγίσουμε, να πάρουμε την ευθύνη των αποφάσεων μας. Όσο ζούσαμε με δανεικά δεν χρειαζόταν να χολοσκάμε με τέτοιες δύσκολες νοητικές ενασχολήσεις. Τώρα που θα μας τα κόψουν, τί θα κάνουμε;


Χρήστος Χέλμης

Οι ηθικολογίες περί πολιτικής συγκαλύπτουν την ανοησία, τον ερασιτεχνισμό και τις λαθροχειρίες

“Οι πολίτες δεν εμπιστεύονται τους πολιτικούς”. Αυτή είναι η “γεναία” διαπίστωση που αναμασά ο ελληνικός πολιτικός κόσμος την τελευταία δεκαετία. Οι πολιτικοί, οι σχολιαστές δημοσιογράφοι, οι πολιτικοί αναλυτές και οι επικοινωνιακοί σύμβουλοι, συμφωνούν και στις αιτίες αυτού του αυτοαναφορικού ευρήματος: τα ηθικά παραπτώματα των πολιτικών –οι προσωπικές ωφέλειες από τις σχέσεις με μεγάλα οικονομικά συμφέροντα και οι πελατειακές σχέσεις με τους πολίτες-ψηφοφόρους- και οι θεσμικές αδυναμίες που τα επιτρέπουν.

Διαπίστωση και εξήγηση, είναι και οι δύο εξαιρετικά βολικές για τους εκφραστές τους. Είναι τόσο γενικές και ελαστικές στις διαστάσεις τους που συγκαλύπτουν τα πιο ενοχλητικά, πιο σύνθετα και πιο απαιτητικά στις λύσεις τους, προβλήματα. Είναι, κυρίως, η κολυμπήθρα του Σιλωάμ για τις δεκάδες χιλιάδες των πολιτικών και των αυλικών τους που καταγγέλλουν θεούς και δαίμονες αντί να εκθέτουν στο δημόσιο έλεγχο τη δική τους πολιτεία και την αποτελεσματικότητα των δικών τους επιλογών τους στο κόμμα τους, στον τόπο τους, στην έδρα τους, στον οργανισμό που διευθύνουν, στο υπουργείο τους. Και είναι εν τέλει ο φερετζές της τεμπέλικης σκέψης, της ανεπάρκειας και της αναξιοκρατίας που χαρακτηρίζουν και τους άρχοντες και τους κριτές τους.

Τώρα που τα πράγματα δεν πάνε καλά, τώρα που ματαιώνονται οι προσδοκίες για τον πλούτο που νομίσαμε ότι δικαιούμαστε, τέτοιες γενικολογίες δεν δικαιολογούν κανέναν. Στη θέση τους πρέπει να αναρωτηθούμε πόσο φτωχά εξοπλισμένο είναι το πολιτικό μας προσωπικό, πόσο φτωχές είναι οι συμβουλές που παίρνει από διάφορους “γνώστες”, πόσο φτωχά είναι τα πολιτικά προγράμματα και σε πόσο φτωχές πληροφορίες στηρίζονται. Οι πολίτες αντιλαμβάνονται σταδιακά τα κάθε λογής ελλείμματα αλλά, πρέπει να δεχθούμε, ότι στην πλειονότητά τους δεν πρόκειται να προηγηθούν των πολιτικών ούτε στην ανάλυσή τους ούτε στην υπόδειξη των λύσεων.

Ο πολιτικός κόσμος συνεχίζει να είναι ο μόνος πιθανός φορέας της διόρθωσης και μάλιστα εξ επαγγέλματος! Ας φερθεί, λοιπόν, επαγγελματικά…


Χρήστος Χέλμης