Επικοινωνιακό παράδοξο

Έχουν περάσει σχεδόν τρεις βδομάδες από τις δημοτικές εκλογές και η συζήτηση για τα αίτια της ήττας του Κώστα Γκιουλέκα και της παράταξης του, «Ομάδα Δημιουργίας», αποφεύγεται επιμελώς. Τελικά, έχασε ο κ. Γκιουλέκας ή κέρδισε ο κ. Μπουτάρης; Η απλοϊκότητα της ερώτησης δημιουργεί από μόνη της απλοϊκές απαντήσεις, στηριζόμενες στην προσωπική ιδεολογία του καθενός. Όσο αυτό συμβαίνει, είναι αδύνατο να υπάρξει αποτίμηση εκλογικού αποτελέσματος και για την παράταξη που έχασε τις δημοτικές εκλογές, αλλά και γι' αυτήν που τις κέρδισε.

Προσωπικά, διερωτήθηκα το εξής: Αν η συντηρητική παράταξη της πόλης είχε εκφραστεί με διαφορετικό τρόπο, είχε δηλαδή επιλέξει άλλον ηγέτη, ποιό θα ήταν το αποτέλεσμα; Ξεκαθαρίζω για να μην παρεξηγηθώ: Δεν εξετάζω αν φταίει η επιλογή προσώπου για την ήττα. Πιστεύω ότι η Νέα Δημοκρατία έχει τιμήσει το θεσμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με τις επιλογές της, διαχρονικά. Όλοι, ή σχεδόν όλοι οι διεκδικητές της Δημαρχίας ήταν σημαντικά πρόσωπα της πόλης, πρώην υπουργοί και βουλευτές. Η απάντηση στο ερώτημα, πάντως, δεν είναι απλή.

Τα παραπάνω συνθέτουν ένα αρχικό πλαίσιο προβληματισμού. Σε γενικές γραμμές, οι δύο κυρίαρχες παρατάξεις των Δημοτικών εκλογών "έτρεξαν" φτωχές ποιοτικά καμπάνιες, χωρίς πολιτικό προσανατολισμό, δίνοντας την εντύπωση ότι το... αποτέλεσμα δε θα κρινόταν από τον κόσμο της Θεσσαλονίκης, αλλά από κάποια ανώτερη δύναμη. Η τελική προσέλευση στις κάλπες φανερώνει την επιτυχία τους.

Εστιάζοντας, κατ’ αρχήν, στον πολιτικό σχεδιασμό του κ. Γκιουλέκα, είναι σαφής η έλλειψη και στρατηγικής και... σχεδιαμού. Ο κ. Γκιουλέκας δεν κατάφερε να δημιουργήσει συμμαχίες ευρείας κλίμακας στον κεντροδεξιό χώρο επαναπαυόμενος στην προσωπική του αναγνωρισιμότητα και δημοτικότητά. Παράλληλα, οι εξελίξεις στη Νέα Δημοκρατία δε βοήθησαν την εκστρατεία, στενεύοντας το πλαίσιο συμμαχιών. Έχοντας να αντιπαρέλθει τόσο τα εσωκομματικά προβλήματα που διογκώνονταν, όσο και την φθορά του νυν (!!!) Δημάρχου, η επικοινωνιακή απάντηση ήταν σπασμωδική και ασθενική, σαφές δείγμα της έλλειψης στρατηγικής. Κυρίως όμως, δεν κατάφερε να δώσει στον ψηφοφόρο ένα σαφές προφίλ, μία ταυτότητα, που θα έδινε το στίγμα της καμπάνιας, θα βοηθούσε το μηχανισμό του, τους υποψήφιους δημοτικούς συμβούλους της παράταξης και εν τέλει, τον κόσμο ώστε να ταυτιστεί μαζί του. Στο σημείο αυτό, παρουσιάζεται ακόμη ένα πρόβλημα στην προσπάθεια του κ. Γκιουλέκα: Ο υποψήφιος Δήμαρχος δε βοηθήθηκε καθόλου από τις επιλογές του, σε επίπεδο υποψήφιων συμβούλων, δεδομένης της περιορισμένης αναγνωρισιμότητας τους ως ΠΟΛΙΤΙΚΑ πρόσωπα. Τα πρόσωπα που επέλεξε δεν κινητοποιήθηκαν στον ίδιο βαθμό με τους αντιπάλους τους, δεν ενεπλάκησαν με τον ίδιο τρόπο που το έκαναν οι αντίπαλοι τους και δεν πέτυχαν να εξαργυρώσουν, σε ψήφους, την όποια αναγνωρισιμότητα τους. Ουσιαστικά, ποντάρανε στη μεγάλη δημοτικότητα του ηγέτη τους. Αν αυτό συνδυαστεί με την... «διακριτική» στήριξη της Νέας Δημοκρατίας στο πρόσωπο του κ. Γκιουλέκα, έχουμε ήδη αρκετά, βασικά, θέματα προς επίλυση στη μάχη της διεκδίκησης του Δήμου.

Η τελική διαφορά σταυρών καταδεικνύει τα παρακάτω: Η παράταξη του κ. Γκιουλέκα χειρίστηκε με λάθος τρόπο την καμπάνια της. Δεν ανέβασε ρυθμούς όταν έπρεπε, όσο δηλαδή πλησιάζαμε προς τις εκλογές, επαναπαύθηκε στις δημοσκοπήσεις αγνοώντας την δεύτερη Κυριακή, δεν υπολόγισε σωστά την αποχή και δεν ανέβασε τους τόνους μεταξύ πρώτης και δεύτερης Κυριακής, αποσυσπειρώνοντας τελικά την εκλογική της βάση.

Η εμπειρία της ομάδας της Think First από την προεκλογική διαδικασία είναι αδιαμφισβήτητη: Δήμαρχοι και υποψήφιοι που επέλεξαν να μη στηριχθούν σε μία οργανωμένη στρατηγική και στηρίχτηκαν στη λάμψη της προσωπικότητας τους, ρισκάρανε σε μεγάλο βαθμό. Οι περισσότεροι έχασαν. Από την άλλη, υποψήφιοι Δήμαρχοι που είχαν την πειθαρχία να καθορίσουν, να σχεδιάσουν και τελικά να υλοποιήσουν μία σωστή στρατηγική επικοινωνίας, θα ζήσουν τις προκλήσεις του Καλλικράτη και της Διοικητικής Μεταρρύθμισης από τη θέση του Δημάρχου. Εξαίρεση, που επιβεβαιώνει τον κανόνα, αποτελεί η θέση του Δημάρχου Θεσσαλονίκης.

Η θέση αυτή ανήκει, από 01/01/11, στον κ. Γιάννη Μπουτάρη. Δεδομένου του αποτελέσματος, στο στρατόπεδο της Πρωτοβουλίας επικρατεί ενθουσιασμός και ... αμηχανία. Η παράταξη του κ. Μπουτάρη πέτυχε μία οριακή νίκη, συνεπικουρούμενη, κυρίως, από δύο στοιχεία: Τη μεγάλη αποχή του εκλογικού σώματος και την ανάγκη του κόσμου για αλλαγή. Η επικοινωνιακή προσέγγιση της εκστρατείας του ήταν κατά πολύ κατώτερη των περιστάσεων. Ο κ. Μπουτάρης στην διάρκεια της προσπάθειάς του ανακοίνωσε τρεις φορές την υποψηφιότητα του, στηρίχτηκε στον αντιπολιτευτικό του λόγο, ζήτησε συναίνεση απ' όλους και μετά γύρισε την πλάτη του σε όσους το έκαναν, έχρισε τον κ. Γκιουλέκα υποψήφιο Δήμαρχο πριν καλά-καλά το πράξει η Νέα Δημοκρατία και τα έβαλε με Θεούς και ....δαίμονες στην προσπάθεια του να πείσει για το νέο και το καινοτόμο. Αυτό το τελευταίο, θεωρήθηκε από πολλούς, επικοινωνιακό «ματ». Αν η επικοινωνιακή στρατηγική ενός υποψήφιου Δημάρχου επικεντρώνεται στην προσωπική διαμάχη του με κάποιο φορέα, τότε δυστυχώς η πόλη δεν μπορεί να περιμένει πολλά την επόμενη μέρα των εκλογών. Παρ’ όλα αυτά, η ανάγκη για αλλαγή, τελικά, υπερίσχυσε.

Ο κ. Μπουτάρης έχει μπροστά του ένα Γολγοθά, απ’ όλες τις απόψεις. Ο Δήμος είναι υπερχρεωμένος, τα μεγάλα έργα έχουν καθυστερήσει χαρακτηριστικά, η καθημερινότητα πνίγει το δημότη και ο κόσμος περιμένει αποτελέσματα. Κι όλα αυτά σ’ένα καθεστώς οριακής αποδοχής. Η Πρωτοβουλία θα πρέπει να εργαστεί σκληρά κατ’ αρχήν για να αποκτήσει και εν συνεχεία για να διατηρήσει, την αποδοχή του κόσμου. Σε πολιτικό επίπεδο ο Δήμαρχος πρέπει να συνεχίσει ή καλύτερα να ενεργοποιήσει συμμαχίες που θα του επιτρέψουν τη διαχείριση του Δήμου.

Το διακύβευμα για την πόλη δεν είναι μικρό. Δεν περιορίζεται μόνο στη διοίκηση του Δήμου. Ο κ. Μπουτάρης έπεισε για την αλλαγή, για το νέο και το καινούργιο. Στην απευκταία περίπτωση που το εγχείρημα δεν πετύχει, το επίπεδο εμπιστοσύνης του κόσμου προς την πολιτική θα κλωνιστεί ακόμη περισσότερο.

Γολγοθά έχει να ανέβει η Πρωτοβουλία και σε επίπεδο επαλήθευσης προσδοκιών. Προσδοκιών που ΑΥΤΗ τη στιγμή είναι ασύμμετρα αισιόδοξες και δε στοιχειοθετούνται απ’ την έως τώρα πορεία του συνδυασμού, αλλά μπορούν να επαληθευτούν μέσα από τη σοβαρότητα και την ενέργεια που θα επιδείξουν τα στελέχη και η ηγεσία της στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα.


Απόστολος Λεμονίδης